Strona:Janusz Korczak - Prawidła życia.djvu/102

Ta strona została uwierzytelniona.

Ale każdy człowiek powinien wiedzieć, co się na świecie dzieje i co robią inni ludzie. No i może się z początku wydawać trudne i nudne, a dopiero potem pozna i zobaczy, że ciekawe. I wogóle co wart człowiek, który robi to tylko, co łatwe i przyjemne odrazu?
Bardzo pokrzywdzeni są w szkole uczniowie lękliwi i dumni, Taki woli milczeć, niż powiedzieć źle. Boją się, że będą wyśmiani. Czasem wystarczy jedna złośliwa uwaga albo tylko uśmiech, już milknie zmieszany, onieśmielony, zniechęcony.
— Nie wiem.
Nie jest wstydem nie wiedzieć, pomylić się, zapomnieć; najrozumniejszy człowiek może nie zrozumieć pytania, może powiedzieć głupstwo. A tu zaraz śmiech, surowa krytyka, drwina. Więc każdy się stara powtarzać tylko tak, jak mówi książka, a wstydzi się własnych myśli. Dlatego może tyle nieszczerości i dlatego tak bardzo ważna jest dobra pamięć.
Bardzo pokrzywdzeni są i ci, którzy mają w głowie tyle własnych pytań i ździwień, — i brzęczą im, jak pszczoły w ulu i przeszkadzają uważać i wiedzieć, co dzieje się wokoło. — Czasem tylko napiszą ładne wypracowanie, a wtedy usłyszą może nieufne pytanie:
— Czy sam pisałeś, czy ci kto pomagał?