Strona:Dante Alighieri - Boska komedja (tłum. Porębowicz).djvu/416

Ta strona została uwierzytelniona.
34 
Bliżej, niż trzykroć wypuszczona strzała

Przeleci, stanął pochód ze sztandary:
Tam Beatrycze z wozu zstępowała.

37 
»Adamie!« smutne rozebrzmiały gwary

W okół rośliny[1], co ogołocona
Z liści, nagimi sterczała konary.

40 
Modłą przedziwną była jej korona

Szersza ku górze; rośliny tak sporej
Nie rodzą nawet indyjskie nasiona.

43 
»Błogosławiony ty Gryfie[2], żeś kory

Z drzewa nie uszczknął, choć w smaku miodowa;
Ktoś inny od niej wił się[3] z bólu chory«.

46 
Pod krzepkiem drzewem taka brzmiała mowa,

A zwierz dwukształtny wołał, gdy je zoczył:
»Sprawiedliwości siemię tak się chowa«[4].

49 
Tedy do wozu zwrócił się i toczył,

Aż go przyciągnął do wdowiego drzewa
I to, co z niego, do gałęzi troczył[5].

52 
Jak w porze, kiedy słońce jasność zlewa

Z inną jasnością[6], która to w koronie
Zodjaku po za Rybą rozelśniewa,

55 
Pęcznieją zioła, aż każde zapłonie

Barwą z bożego daną mu dekretu,
Nim w innym znaku słońce sprzęże konie,

58 
Podobnie, mniej niż barwą fioletu,

Więcej niż róży[7], ów pień się odnowi,
Stojący nakształt nagiego szkieletu.

61 
Nie znam i nie wiem, czy gdzie słuch ułowi

Pieśń taką słodką, tak ta, co tam biła;
Zmysł mój nie zdołał zdzierżeć jej czarowi.


  1. W okół rośliny. Drzewo ogołocone z liści jest symbolem cesarstwa rzymskiego w epoce apostołów, ogołoconego z cnót. W rzeczywistości jest to rajskie drzewo poznania złego i dobrego. Jest szersze ku górze, jak owo z p. XX, w. 133, na oznaczenie nietykalności monarchii.
  2. Błogosławiony ty Gryfie. W wykładzie politycznym: Chrystus nie tylko nic nie ujął cesarstwu, ale owszem zalecał posłuszeństwo, mówiąc: Oddajcie co cesarskiego, cesarzowi. Inni, np. Gwelfowie z ataków na tę uświęconą władzę doznali porażki. W wykładzie moralno-religijnym: Chrystus nie uczestniczył w grzechu pierworodnym, jak pierwsi rodzice.
  3. Ktoś inny wił się. W oryg. torse, inni czytają torce, uogólniając aluzję poety.
  4. Sprawiedliwości siemię tak się chowa, nb. w nieuszczuplaniu uświęconej władzy.
  5. I to co z niego, do gałęzi troczył, tj. dyszel drewniany. Chrystus wiąże dyszel Ko-ścioła tj. Stolicę apostolską, do cesarstwa rzymskiego, z którego wyrosła.
  6. kiedy słońce jasność zlewa — Z inną jasnością, tj. z konstellacją Barana, następującą po Rybach; innemi słowy, na wiosnę.
  7. mniej niż barwą fioletu — Więcej niż róży. Za zbliżeniem się Wozu drzewo okryło się liśćmi i przybrało barwę purpurową. Allegorycznie: Zaledwo Stolica apostolska znalazła siedzibę w Rzymie, wieczne miasto przystroiło się we wszystkie cnoty. Barwą pośrednią między fioletem a różą jest purpura, może oznaczająca krew Chrystusa i męczenników. Kościół zharmonizowany z państwem, to ideał polityczny Dantego.