Encyklopedja Kościelna/Agnoeci

<<< Dane tekstu >>>
Tytuł Encyklopedja Kościelna (tom I)
Redaktor Michał Nowodworski
Data wyd. 1873
Druk Czerwiński i Spółka
Miejsce wyd. Warszawa
Źródło Skany na Commons
Indeks stron

Agnoeci, t. j. Ignoranci, niewiedzący. Tak nazywano przez szyderstwo niektórych monofizytów, którzy utrzymywali, że Chrystus nie znał wiele rzeczy (ὰγνοεῖν, nie znać, nie umiéć). Założycielem tej sekty był djakon monofizytów Themistius z Aleksandrji, w pierwszej połowie VI w. Gdyby byli agnoeci powiedzieli, że Chrystus, według swojej ludzkiej natury, nie znał wiele rzeczy, przestaliby być monofizytami, bo byliby właśnie przez to uznawali w Chrystusie Panu dwie natury i głosili naukę katolicką, t. j. że Jezus Chrystus, według natury ludzkiej, jeżeli będziemy ją uważać samą i oddzielnie od natury boskiej, nie znał wielu rzeczy. Ale agnoeci nie posuwali się tak daleko: byli zawsze monofizytami, twierdząc, że w Chrystusie była tylko jedna natura, przez pomieszanie się natury ludzkiej z naturą boską, i tę niewiadomość Chrystusa tej jednej naturze przyznawali. Tym sposobem nietylko katolicy ale i monofizyci powstawali przeciwko agnoetom, bo widzieli, że agnoetyzm prowadził logicznie do rozróżnienia dwóch natur w Chrystusie Panu: niewiadomość bowiem może być przypisywaną tylko naturze ludzkiej. Sekta ta trwała do VIII w. — Agnoetami nazywali się też inni jeszcze heretycy IV w., uczniowie Teofrona z Kapadocji, który nie uznawał w Bogu wiadomości rzeczy przyszłych. Wyłączony z kościelnej jedności przez eunomianów, do których należał, T. został założycielem nowej sekty, zwanej eunomisfronianami. Podług Sokratesa, Sozomena i Nicefora, zmienili oni nawet ewangeliczną formułę Chrztu, chrzcząc w imię śmierci J. Chrystusa.